De bevroren zeeën zijn werelden op zich.
Onder het dak van ijs, heerst een geheimzinnige kalmte.
De stormen van boven bestaan hier niet.
In de winter biedt de zwakke zon weinig warmte.
Het wordt zelden warmer dan minus 50 graden.
~ Bevroren zeeën ~
Het grootste deel van het jaar is het donker en steenkoud.
Maar er is leven op beide uiteinden: de noordpool en de zuidpool.
Of ze nu in of buiten het water leven...
...als de zeeën bevroren zijn, hebben de meeste dieren het moeilijk.
Februari op 't noordelijk halfrond.
De aarde staat schuin op z'n as en zonnestralen kruipen noordwaarts.
Het poolgebied ontwaakt uit de barre wintertijd.
De noordpool is 'n bevroren oceaan omgeven door continenten.
Als de zee en de continenten aan elkaar vastvriezen...
...komen de roofdieren van het land op het ijs om te jagen.
Begin maart is de zee nog bedekt met ijs.
Maar er zijn plekken die altijd open blijven: polynya's.
De stromingen die tussen de eilanden geperst worden, zijn zo sterk...
...dat zich geen ijs kan vormen.
Walrussen brengen hier de winter door.
Ze krijgen hier lucht. Onder het ijs hebben ze onderdak en kunnen ze jagen.
Andere zoogdieren overwinteren ook zo. Dit is een jonge Groenlandse walvis.
De stroming is hier snel en het schuivende ijs gevaarlijk.
Deze walvis zat in de val toen hij in de herfst werd ingesloten door ijs.
Er is geen voedsel, maar hij moet ademen.
In een omtrek van kilometers kan dat alleen via dit kleine gat.
Hij leeft uitsluitend op z'n vetreserves.
Die raken nu op en het duurt nog maanden voor hij kan ontsnappen.
Elders zitten andere walvissen ook in de val. Dit zijn beloega's.
Het gat wordt niet opengehouden door de stroming...
...maar door de bewegingen van de beloega's die komen ademhalen.
Het open water is dertig kilometer verderop.
Over twee maanden smelt het ijs pas.
De beloega's zijn broodmager. De meeste hebben gruwelijke littekens.
Hun wonden zijn niet door het ijs veroorzaakt.
Een walvis is de hoofdprijs voor een vleeseter.
De door het ijs ingesloten beloega's zijn binnen het bereik van ijsberen.
Zich bewust van het gevaar blijven de beloega's onder water.
Maar ze kunnen hun adem slechts twintig minuten inhouden.
Het valt niet mee een 4 meter lange, 1000 kilo zware walvis te vangen.
Zelfs al is hij verzwakt door de honger.
Maar een beloega is de moeite van het wachten waard.
Nu het gat groter wordt...
...wordt het voor de beer moeilijker een walvis aan land te trekken.
Het zoutvrij maken van de vacht is belangrijk voor de warmte.
De beer gebruikt de sneeuw als vloeipapier.
De beloega's zijn 't laatste halfjaar heel vaak aangevallen.
Sommige zijn gevangen.
Het geduld wordt op de proef gesteld.
Maar een vangst betekent een overvloed van energierijk walvisspek.
Meeuwen zijn nu afhankelijk van de vangst van beren.
De bloedsporen op het ijs trekken ze al van verre aan.
De overgebleven beloega's zijn nog lang niet bevrijd uit hun gevangenis.
Hun leven wordt nog steeds bedreigd.
Ook de poolvossen zijn afhankelijk van het jachtsucces van de beren.
Het zijn de jakhalzen van het noorden. Ze ruimen de laatste restjes op.
In de winter en de lente zijn ze totaal afhankelijk van beren.
Alleen in de zomer, als het zee-ijs smelt, vangen ze zelf regelmatig wat.
Volwassen zeehonden zijn te sterk. De vossen vangen pups en vogels.
Deze slimmerik begraaft z'n prijs. Wie weet komt die ooit nog van pas.
De aanwezigheid van beren beïnvloedt zowel grote als kleine dieren.
Beren mijden de losse stukken ijs bij open water...
...waar reizen veel moeite kost.
Daarom is dit gebied, het pakijs, een uitgelezen plaats...
...voor zeehonden om te jongen.
Zadelrobben jongen hier.
De witte vacht van de jongen is een goede camouflage in de sneeuw.
De baby's worden niet lang gevoed. Dat kan niet anders op onstabiel ijs.
Maar het zogen is intensief.
De pup voedt zich 12 dagen met melk die voor 45 procent uit vet bestaat.
Daarna moet hij z'n eigen weg zoeken.
Een mannelijke klapmuts.
De opgeblazen neuszak dient om andere mannetjes te verjagen.
En om wijfjes te veroveren.
Ook deze robben werpen op pakijs. Pups drinken vier dagen bij de moeder.
Het is de kortste zoogtijd van alle zoogdieren.
Door de dreiging van ijsberen moeten ze op 't onstabiel ijs werpen.
Een andere poolrob zoekt het stabielere ijs in het noorden op.
Omdat de beren hier jagen, moeten de ringelrobben waakzaam zijn.
Ze moeten hun pups verbergen.
Ze zijn relatief klein.
Ze kunnen hun jongen krijgen in holten of legers onder de sneeuw.
De pup ligt uit het zicht en is beschermd tegen slecht weer.
In maart en april komen de vrouwelijke beren met hun welpen uit hun hol.
De moeder heeft minstens vijf maanden niet gegeten. Ze heeft erge honger.
Als ze niet genoeg zeehonden vangt...
...geeft ze geen melk meer en gaat het jong dood.
Beren hebben een uitzonderlijk goed reukvermogen.
Ze ruiken 'n zeehondenpup in de sneeuw op twee kilometer afstand.
Een ringelrob heeft verschillende legers.
De berin moet er heel wat openbreken, wil ze robben aantreffen.
Dit is belangrijk voor de welp.
Hij bekijkt en imiteert het gedrag van z'n moeder.
Zo ontwikkelt hij z'n eerste eigen vaardigheden.
Spel is goed voor de spierontwikkeling en het coördinatievermogen.
De dagen gaan voorbij. De zon klimt steeds hoger en schijnt ook 's nachts.
De berin zet de jacht voort tot de welp te moe is om haar bij te houden.
Ze heeft wat geroken.
De pup ontsnapt door een gat in het leger dat naar de zee leidt.
Eén op de twintig jachtpartijen heeft succes.
Deze moeder moet snel een rob vinden, anders verhongert haar welp.
Als de lente overgaat in de zomer doet de zon het zee-ijs smelten.
De oceaan is toegankelijk. De zomergasten komen terug.
Trekvogels komen vanuit 't zuiden.
Ze bouwen een nest en eten het voedsel uit zee.
Kortbekzeekoeten zijn de pinguïns van het noorden, maar kunnen nog vliegen.
Ze bouwen hun nesten hoog, zodat beren en vossen er niet bij kunnen.
Toch voelen ze zich in het water net zo thuis als in de lucht.
Ze duiken tot vijftig meter diep om vis te vangen.
In juni begint het ijs te breken.
De spleten zijn nuttige kanalen naar open water voor lucht ademende dieren.
Beloega's gebruiken deze kanalen om de ijzige zee binnen te dringen.
Ze gaan naar het winterverblijf van de poolkabeljauw, hun favoriete voedsel.
De mannetjes duiken naar 'n diepte van 500 meter voor vis.
De wijfjes en jongen komen met hun kleinere longen tot 350 meter.
In juni en juli verschijnen de narwals.
De wijfjes, zonder slagtanden, gaan voorop met hun kalveren.
De mannetjes komen erachteraan.
Zij gebruiken de kanalen ook op hun zoektocht naar voedsel.
Groenlandse walvissen, 18 meter lang en 100 ton zwaar.
Dit zijn de enige grote walvissen die hier het hele jaar blijven.
Ze jagen niet op vis, maar op een kleinere prooi.
Ze hebben de grootste bek van alle dieren, zo groot als 'n kleine garage.
Maar ze eten schaaldiertjes: roeipootkreeften.
Met de baleinen aan hun bovenkaak zeven ze het voedsel uit het water.
In de zomer slaan ze energie op die een voedselarme winter lang meegaat.
Nu het ijs wegsmelt, moeten de beren wel het land opzoeken.
Het zijn volleerde zwemmers en leggen 150 km af in open water als dat moet.
Bij Oost-Groenland is bijna geen ijs in augustus.
De walrussen komen uitrusten op het land.
Ze vervellen. De oude huid vol littekens en parasieten wordt afgeworpen.
Een duik in het koude water helpt wat tegen de jeuk.
Toch moet er af en toe wat gekrabbeld worden.
Dagelijks maken ze excursies naar dieper water.
Op een diepte van 20 meter wroeten ze in de bodem.
Met hun gevoelige borstels zoeken ze naar geknotte gapers.
Als ze er een hebben, zuigen ze met de sterke mond 't vlees uit de schelp.
Walrussen kunnen zo vijf minuten eten. Dan moeten ze naar boven voor lucht.
Elders in het poolgebied komen duizenden beloega's samen.
Ze verzamelen zich in een paar brede riviermonden.
Alle soorten en maten komen hier samen, zelfs jonge kalfjes.
Sommige zijn pas een week oud. Zij hebben hulp nodig.
Ze zwemmen mee op de rug van moeder. Zo kunnen ze makkelijker ademhalen.
De beloega's zwemmen met het getij mee in opvallend laag water.
Net als walrussen moeten ze hun huid kwijt.
Met warm zoet water en hard over stenen wrijven moet het lukken.
Ze kunnen hier dagen of weken blijven.
Dus het sociale leven is waarschijnlijk ook van belang.
Na het vervellen gaan ze terug naar zee voor voedsel.
Het is herfst. De zee vriest weer dicht.
Het water wordt bedekt met dunne lagen ijs.
Langzaam ontstaat een ondoordringbare barrière.
Eind november is de Noordelijke IJszee weer dichtgevroren.
Aan de winterse hemel is het noorderlicht zichtbaar.
Aan het andere eind van de wereld is het zuiderlicht te zien.
Op de zuidpool loopt de winter op z'n einde.
Dit is de koudste, winderigste plek op aarde.
Het is nog steeds rond de min vijftig.
De weergekeerde zon geeft nauwelijks warmte.
In die extreme omstandigheden overleven maar enkele dieren.
Keizerpinguïns bijvoorbeeld.
Ze staan op de bevroren zee en doorstaan de sterke zuidpool-stormen.
Alleen als samengepakte massa kunnen ze de barre winter overleven.
Om beurten nemen ze de felste stormwind voor hun rekening.
Ze overleven omdat de zuidpool omgeven is door de Zuidelijke Oceaan.
Land-roofdieren kunnen hier niet komen.
Anders dan op de noordpool vormt de ijsbeer hier geen bedreiging.
De zee is nog dichtgevroren.
Toch weet één zeehond hier te overleven, zelfs in de winter.
De Weddell-zeehond.
Onder water is hij beschermd tegen de stormwind.
Maar hij moet het hele jaar kunnen ademen in de open lucht.
Met hun tanden houden ze het luchtgat open.
Ze moeten steeds ijs wegschrapen. Zo behouden ze hun luchtschacht.
Hun tanden slijten er enorm van.
Ze kunnen niet goed meer jagen en eten.
Weddell-zeehonden sterven jong.
Antarctica is geïsoleerd en op sommige plaatsen tot 5000 m hoog.
Het is er beduidend kouder dan de op noordpool.
Immense gletsjers glijden vanuit het midden naar de rand.
In de winter verdubbelt de grootte van de zuidpool als de zee bevriest.
Langs de hele landmassa ontstaat ijs dat honderden kilometers ver reikt.
Onder het zee-ijs leven kleine garnaalachtigen: het krill.
Ze hebben de hele winter hier gezeten.
In die donkere maanden leven ze van de algen onder aan het ijs.
Ze worden zo klein als in hun jeugd om energie te besparen.
In de lente wordt het warmer en smelt het ijs.
Er komen kleine luchtbelletjes vrij.
Daarop groeien microscopisch kleine algen die het krill eet.
Met de pootjes worden ze verzameld.
Als de zonnestralen sterker worden en dieper in het water dringen...
...gedijen de drijvende algen.
Het krill verlaat het slinkende ijs en verzamelt zich voor de nieuwe oogst.
In het verre noorden, achter het zee-ijs...
...hebben kinstormbandpinguïns overwinterd in de open oceaan.
Soms rusten ze uit op een ijsberg, als het ze lukt erop te komen.
In deze tijd van het jaar willen ze eigenlijk aan land zijn.
Maar er komen is lastig.
Het is lente. De pinguïns komen terug om te broeden.
Ze moeten nu snel aan land zien te komen.
Timing is belangrijk, net als het kiezen van de juiste golf.
De reis is nog maar net begonnen.
De meeste moeten nog ver lopen voordat ze een nest kunnen bouwen.
Op Zavodovski-eiland bevindt zich de grootste pinguïnkolonie ter wereld.
Twee miljoen kinstormbandpinguïns broeden hier, en met reden.
Een actieve vulkaan.
Door de hitte van de krater is de helling ijs- en sneeuwvrij.
Deze kinstormbandpinguïns kunnen eerder broeden dan die in het zuiden.
Maar op een actieve vulkaan wonen, is niet zonder risico.
De keizerpinguïn kan niet zoals zij de eieren op de grond leggen.
Het is logisch dat ze de golven hebben getrotseerd om hier te komen.
In het zuiden, bij het continent, begint het zee-ijs te breken.
IJsbergen zijn grote ijsmassa's die afgebroken zijn van gletsjers.
In de winter zaten ze vastgevroren, maar nu zijn ze weer op drift.
Als de bergen losbreken, worden er ijsbrokken gevormd.
Ze liggen in het water van het schiereiland van de zuidpool.
Dwergvinvissen zwemmen in de zomer dit rustige water in.
Deze walvis komt het meest voor in de Zuidelijke Oceaan.
Dwergvinvissen zijn kleine baardwalvissen.
Ook zij komen hier voor voedsel.
De majestueuze bultrugwalvissen zijn ook zomergasten.
Ze hebben duizenden kilometers afgelegd vanuit de tropen.
Ze komen voor het voedsel dat beschikbaar is in de zomer.
Binnen vier maanden hebben ze genoeg vet...
...om een jaar lang van energie voorzien te zijn.
Al deze dieren komen maar voor één ding: het krill.
Krill is de belangrijkste schakel in de voedselketen van de zuidpool.
Er is enorm veel van.
Een zwerm bevat miljarden individuen en kan kilometers groot zijn.
Pelsrobben komen ook op deze rijke voedselbron af.
De zwermen zijn verbrokkeld. Maar als je ze vindt, is eten makkelijk.
Bultruggen verzwelgen honderdduizenden exemplaren in een enorme hap.
Als het goed gaat, eten de walvissen door.
Per stuk eten ze twee ton krill in een etmaal.
In het zuiden, bij het continent, is het ijs nog intact.
Hier is ijs tot laat in de zomer. Keizerpinguïns vestigen zich hier.
Deze pinguïns hebben op zee gegeten en gaan nu de kleintjes voeren.
Ze gaan niet meteen naar de rand van het ijs, maar blijven op een afstand.
Ze zijn nerveus.
Ze duiken onder en onderzoeken de rand van het ijs.
En terecht. Er patrouilleren zeeluipaarden aan deze grens.
Zij zijn de ijsberen van de zuidpool: de belangrijkste roofdieren.
In het water jagen ze het best.
De dieren waarop ze jagen, zijn het veiligst op het ijs.
Hun lome elegantie verdoezelt hun bloeddorstige natuur.
Met het idee dat alles veilig is, gaan de pinguïns naar het ijs.
Maar ze blijven niet rondhangen.
Het is nog ver lopen naar de kolonie.
Keizerpinguïnkolonies zijn nooit aan de rand van het ijs.
In de winter kunnen ze daar 150 km vanaf liggen.
Maar in de zomer smelt het ijs en komt de rand steeds dichterbij.
Als de kuikens groot zijn en voor het eerst gaan zwemmen...
...is het water dichtbij.
Deze kolonie ligt achter een landtong.
Hier wordt het ijs niet door oceaanstromingen gebroken.
De volwassen dieren zitten zo vol dat ze nauwelijks kunnen lopen.
Nu er geen roofdieren in de buurt zijn, doen ze het kalm aan.
In een groep van 60.000 individuen moet een ouder z'n kuiken vinden.
Hij gaat naar de plek waar het was en hoopt het daar weer aan te treffen.
Maar jongen willen zwerven. Daarom begint de ouder te roepen.
Het kuiken geeft antwoord en langzaam komen ze bij elkaar.
Met z'n geroep laat het jong de ouder een mondvol vis uitbraken.
Nu de ene ouder terug is, kan de ander naar zee gaan om te eten.
Het zeeluipaard is dichtbij. De pinguïns staan aan de rand van het ijs.
Niet één wil als eerste het water in.
Af en toe probeert het zeeluipaard een pinguïn op het ijs te vangen.
Maar de meest succesvolle strategie is gewoon afwachten.
Hij verbergt zich achter een hoek ijs.
De pinguïns krijgen zelfvertrouwen en wagen het erop.
De eerste golf pinguïns ontkomt.
In het open water zijn ze veilig.
Maar de rob hoort het lawaai en ziet de luchtbelletjes. Hij valt aan.
De jacht heeft vrijwel altijd succes.
Aangemoedigd door de afwezigheid van de rob, waagt de rest het er ook op.
Ooit zijn de kuikens volwassen.
Op het einde van de herfst lopen deze volwassen dieren dan op nieuw ijs.
Dat is de vooravond van nog een winter op de bevroren zee.
Ondertiteling rip, sync en correcties: Tyrannis Hawk